5.659 straatnamen krijgen een geschiedenis

Zeven jaar werkte vrijwilliger Anne aan een bijzonder project. Zij bracht alle bestaande en verdwenen straatnamen in de gemeenten Buren, Culemborg, Maasdriel, Neder-Betuwe, West Betuwe en Zaltbommel in kaart. Samen met de Tielse straatnamen die eerder zijn onderzocht, is nu informatie beschikbaar over maar liefst 5.659 straatnamen.

Een liefde voor geschiedenis

Toen Anne met pensioen ging, besloot ze als vrijwilliger aan de slag te gaan bij het RAR. “De keuze lag voor de hand. Mijn vader werkte vroeger bij het RAR en de liefde voor de geschiedenis van Tiel heb ik van huis uit meegekregen.” Het straatnamenproject werd haar eerste vrijwilligersproject en bleek een schot in de roos.

Op zoek naar de herkomst van een naam

Voor haar onderzoek werkte Anne een lijst met straatnamen één voor één af. “Ik onderzocht of een straat nog bestond, of de naam ooit was veranderd en waar die naam vandaan kwam. Daarbij zocht ik in gemeentelijke archieven, op oude plattegronden, bij historische verenigingen en op internet.”

Verhalen achter de straatnaamborden

Vooral straten die naar personen zijn vernoemd, trokken haar aandacht. Zo werd in Heerewaarden een straat vernoemd naar Willem Drees senior. Opvallend was dat hij op dat moment nog leefde. In het archief vond Anne zelfs een bedankbriefje van hem terug.

Soms hadden straatnamen een tragische achtergrond. In Kerkdriel werden drie straten genoemd naar een burgemeester, wethouder en gemeentesecretaris die omkwamen bij een auto-ongeluk.

Van steeg naar straat

Het viel Anne op dat inwoners zich regelmatig bemoeiden met straatnamen. “Vooral in de jaren zestig dienden mensen verzoeken in om de naam van hun straat te veranderen. Sommige bewoners wilden bijvoorbeeld niet in een ‘steeg’ wonen, omdat dit zou verwijzen naar een achterbuurt. Vaak ging de gemeenteraad akkoord en veranderde de naam in ‘straat’ of ‘weg’.”

“Ik vind het jammer als oude straatnamen verdwijnen. Wanneer een historische naam als Achterweg verandert in bijvoorbeeld Prins Bernhardweg, gaat ook een stukje geschiedenis verloren.”

De Advocatenlaan van Ammerzoden

Eén van de opmerkelijkste verhalen die ze tegenkwam, gaat over de Advocatenlaan in Ammerzoden. “De baron van kasteel Ammersoyen had niet veel contact met de bewoners van Huize Molenwerf aan de overkant. Hun zoon studeerde in Utrecht voor advocaat, maar zonder succes. De baron liet daarom op de daken van de huisjes tegenover de villa het woord ‘Advocaat’ aanbrengen en op de panden erachter het woord ‘Utrecht’.” Rond de eeuwwisseling werden de huisjes afgebroken, maar de naam bleef bestaan.

 

Meer dan alleen straatnamen

Anne deed ook onderzoek naar de gebouwen in de straten. “Bij oude panden keek ik via Google Maps hoe ze er tegenwoordig uitzagen. Dat was soms best schrikken. Als ik nu ergens wandel of iets lees, denk ik regelmatig: die straat ken ik uit mijn onderzoek. Dat maakt het ext…