advertenties uit een oude krant

Zoeken door kranten op de website van het RAR

Kranten en nieuwsbladen zijn een enorm rijke bron voor onderzoekers. Een zoektocht door kranten kan vaak een goede start voor een onderzoek zijn. Kranten bevatten natuurlijk nieuwsberichten en familieberichten, maar geven ook een prachtig tijdsbeeld door de aanwezige advertenties en andere artikelen.

Sommige informatie kun je uitsluitend in kranten terugvinden. Een voorbeeld daarvan is informatie over kleine, lokale bedrijfjes. In deze oude krant kun je bijvoorbeeld lezen wat er in Culemborg in 1863 aan vermaak was.

bericht over kermis in Culemborg
En dit is een advertentie van een winkel in de Tielse krant van 1913:

Nieuws- en weekbladen uit het Rivierenland 1844 - heden

Het RAR bezit een omvangrijke collectie lokale en regionale kranten (dag- en weekbladen). Het eerste regionale blad verscheen in 1844. Tot op heden bewaart het RAR de papieren edities van
bladen die in de regio verspreid worden. De collectie is deels digitaal in te zien en te doorzoeken op datum, trefwoord of naam van de krant. Op onze site vind je van vrijwel alle kranten de edities t/m
1950.

Gedigitaliseerde kranten van na 1950 (tot circa 1990) zijn vanwege de auteursrechten alleen beschikbaar op de studiezaal en niet op de website. Het weekblad De Toren is wel tot 2008 online
beschikbaar, omdat hierover afspraken zijn gemaakt. Enkele auteurs hebben daar bezwaar tegen gemaakt. Hun bijdragen (tekst of foto's) zijn daarom in de online versie zwart gemaakt.
Naast kranten is ook de collectie Zaltbommelse almanakken (van 1756 tot 1934) gedigitaliseerd en op de website te doorzoeken.

tarieven voor vervoer in 1808 uit de Zaltbommelse Almanak
Tarieven voor vervoer in 1808, uit de Zaltbommelse Almanak.

Niet alle kranten zijn dus gedigitaliseerd. Om deze niet-gedigitaliseerde kranten in te zien, ben je van harte welkom op onze studiezaal.


Welke krant moet je raadplegen?

Op onze studiezaal kun je een overzicht bekijken van het verspreidingsgebied van bepaalde kranten. Dat is vooral van belang voor kranten die nog niet zijn gedigitaliseerd. Zie hiervoor het overzicht verspreidingsgebied kranten. De gedigitaliseerde kranten kun je heel eenvoudig op zoekwoord (waaronder plaatsnaam) doorzoeken.


Waar vind ik kranten?

Het is belangrijk om te weten dat kranten op verschillende manieren zijn terug te vinden:
1. Bij ’Bibliotheek’ vind je de nog niet-gedigitaliseerde kranten. Je kunt ze op de studiezaal aanvragen door op het icoontje van het mapje aan de rechterkant te klikken.
2. Bij ‘Kranten en tijdschriften’ vind je ALLEEN de gedigitaliseerde én ge-OCR-de kranten en tijdschriften. Dit betekent dat je de inhoud van de krant of bepaalde tijdschriften direct op je scherm kunt inzien en dat je inhoud kunt doorzoeken van de tekst. Je hoeft dan de fysieke krant of tijdschrift niet meer op de studiezaal op te vragen.
3. Landelijke kranten vind je met ‘Delpher’.


Zoeken door kranten

1. Typ in de zoekbalk bovenaan de webpagina je zoekterm in en klik op de knop ‘Zoek’.
Bij het zoeken kun je wildcards gebruiken. De meest gebruikte wildcards zijn:
• Een ? (vraagteken) vervangt een letter
• Een * (sterretje) vervangt een aantal letters
• Door een $ (dollarteken) voor een zoekterm te zetten, zoek je naar woorden die op elkaar lijken.

Kijk hier voor meer informatie over het gebruik van wildcards.

2. Je krijgt nu een overzicht van de bronnen waarin je zoekterm is gevonden. Hier kun je kiezen in welke bron je verder wilt zoeken: Bibliotheek, Kranten & tijdschriften of Delpher.

Niet-gedigitaliseerde kranten zoeken via: ‘Bibliotheek”

Als je ‘Bibliotheek’ kiest in de zoekresultaten, kom je in het scherm dat je hieronder ziet.

screenshot scherm Bibliotheek

Via ‘Soort’ kun je nu verder selecteren op ‘Serie kranten’ of op ‘Krant’:

pulldown menu onder Soort

Kies je voor ‘Serie kranten’, dan krijg je alle beschikbare titels te zien, verdeeld over verschillende pagina’s. Kies je voor ‘Krant’, dan zie je alle beschikbare kranten waarvan je vervolgens de papieren versies kunt aanvragen door te klikken op het icoontje rechtsboven naast de 3 puntjes: krantentitel met rechtsboven het icoontje voor het aanvragen van de papieren versie

Gedigitaliseerde kranten en tijdschriften zoeken via: ‘Kranten & tijdschriften’

Als je kiest voor ‘Kranten en tijdschriften’ in de zoekresultaten, dan zie je alle gedigitaliseerde kranten en tijdschriften. Je kunt ze online bekijken en hoeft ze dus niet meer aan te vragen op de studiezaal.
Daarna kun je kiezen voor ‘naam krant’ of ‘naam tijdschrift’ én voor een bepaald jaargang.

Wil je een krant bekijken, klik dan op de afbeelding aan de linkerkant. Je krijgt nu een scherm zoals hieronder:

pagina uit een krant met een fotostrip met andere pagina's aan de rechterkant

Door aan de rechterkant met de pijltjes omhoog en omlaag te gaan, blader je door de krant of het tijdschrift. Klik op een pagina om hem te vergroten.

Wat kun je doen met de gevonden krant?

Aan de linkerkant zie je bovenaan vier icoontjes. De eerste is om informatie weer te geven over de scan. Met de tweede stuur je de pagina door naar iemand. De derde knop is
om de pagina te downloaden als dat toegestaan is en met de vierde knop open je een transcriptie als die er is. Om dit scherm te sluiten en terug te gaan naar de zoekresultaten, klik je op het kruisje
rechtsboven. 

Delpher

Delpher is een gratis toegankelijke website, ontwikkeld en beheerd door de Koninklijke Bibliotheek, met gedigitaliseerde historische Nederlandse kranten, boeken, tijdschriften en radiobulletins uit
bibliotheken, musea en andere erfgoedinstellingen.