Buren

Herkomst naam Buren

De oudste vermelding van de naam Buren wordt gevonden in een eind 12e-eeuwse kopie van een oorkondenregister van het klooster Lauresham in Duitsland. Daarin komt een oorkonde voor uit 772, waarin wordt vermeld: "in pago Testrebenti in villa Hunsetti et in villa Buria mansum". De taalkundige betekenis van 'Bur' is klein huis. Dit zou kunnen verwijzen naar een vroeger - wellicht het oudste - kasteeltje. De heerlijkheid Buren en vanaf 1498 het graafschap, werd bestuurd door een gelijknamig geslacht van edelen. Buren was de hoofdstad van het graafschap. 

Wat zegt het Aardrijkskundig woordenboek van Van der Aa over Buren?

Bij welke gemeente hoort Buren?

1811 - heden gemeente Buren

Korte geschiedenis van Buren

Buren is al sinds de prehistorie bewoond. Ook in de Romeinse tijd was er bewoning. De stad ligt op een oude stroomrug en is als nederzetting in één keer aangelegd. De oudste vermelding van het kasteel van Buren dateert uit 1298. In dat jaar moesten Otto van Buren en zijn zoon Allard hun huis afstaan aan graaf Reinoud I van Gelre. Het kasteel zou een belangrijke rol spelen in de verdere geschiedenis van Buren.

Strijd en stadsrechten

Buren kreeg in 1395 stadsrechten van ridder Allard, heer van Buren en Beusichem. Daarmee kreeg de stad meer zelfstandigheid en ruimte voor economische ontwikkeling. De strategische ligging maakte Buren echter ook kwetsbaar. Tijdens de Gelders-Gulikse oorlog werd de stad in 1335 ingenomen. In 1435 belegerde hertog Arnold van Egmont Buren opnieuw. De stad werd veroverd en heer Willem van Buren verdreven.

Verbonden met Oranje

In de 15e eeuw kwam de heerlijkheid Buren in handen van Frederik van Egmond, bijgenaamd Schele Gijs. Hij kreeg de heerlijkheid van zijn oom Arnold, hertog van Gelre. In 1498 werd Frederik door keizer Maximiliaan van Oostenrijk verheven tot graaf van Buren en Leerdam.

Een belangrijk moment volgde in 1551, toen Anna van Egmond, gravin van Buren, trouwde met Willem van Oranje. Door dit huwelijk raakte Buren nauw verbonden met het Huis Oranje-Nassau. De stad kreeg hierdoor haar bijzondere status als Oranjestad. Die band bestaat nog altijd. Leden van de koninklijke familie gebruikten de naam ‘Van Buren’ bovendien soms als schuilnaam wanneer zij incognito wilden blijven.

Oorlog en verval

In 1572 sloot Buren zich aan bij de Unie van Dordrecht en raakte daarmee betrokken bij de Tachtigjarige Oorlog. In 1575 werd de stad belegerd door Gilles van Berlaymont. Het beleg veroorzaakte grote schade.

In de eeuwen daarna bleef Buren een belangrijke regionale plaats. Het imposante kasteel, dat ooit tot de grootste kastelen van Nederland behoorde, raakte echter steeds verder in verval en werd in de 19e eeuw grotendeels gesloopt.

Restauratie

Vanaf 1946 werd de historische binnenstad van Buren ingrijpend gerestaureerd. De werkzaamheden duurden bijna vijftig jaar en brachten veel van het historische karakter van de stad terug. De stadsmuren, grachten, monumentale huizen en straten herinneren vandaag de dag nog aan de rijke geschiedenis van Buren.