Alle bestanden

Uw zoekacties: Archief van het Groote Bommelsche Gasthuis, 1549 - 1881
x0650 Atlas Regionaal Archief Rivierenland
Uitleg bij archieftoegang

Een archieftoegang geeft uitgebreide informatie over een bepaald archief.

Een archieftoegang bestaat over het algemeen uit de navolgende onderdelen:

• Kenmerken van het archief
• Inleiding op het archief
• Inventaris of plaatsingslijst
• Eventueel bijlagen

De kenmerken van het archief zijn o.m. de omvang, vindplaats, beschikbaarheid, openbaarheid en andere.

De inleiding op het archief bevat interessante informatie over de geschiedenis van het archief, achtergronden van de archiefvormer en kan ook aanwijzingen voor het gebruik bevatten.

De inventaris of plaatsingslijst is een hiërarchisch opgebouwd overzicht van beschreven archiefstukken. De beschrijvingen zijn formeel en globaal. Het lezen en begrijpen van een inventaris behoeft enige oefening en ervaring.

Bij het zoeken in de inventaris wordt de hiërarchie gevolgd. De rubrieken in de inventaris maken deel uit van de beschrijving op een lager niveau. Komt de zoekterm in een hoger niveau voor, dan voldoen onderliggende niveaus ook aan de zoekvraag.

0650 Atlas Regionaal Archief Rivierenland
Zoek in deze inventaris
>
Zoektermen
Zoektips!

Wildcards kunnen het zoeken vergemakkelijken:

  • Een ? (vraagteken) vervangt een letter
  • Een * (sterretje) vervangt een aantal letters
  • Door een $ (dollarteken) voor een zoekterm te zetten, zoekt u naar woorden die op elkaar lijken.

Meer zoektips vindt u hier.

 
 
Inventaris
Inleiding
0650 Atlas Regionaal Archief Rivierenland
Inleiding
Algemeen: De Topografisch-Historische Atlas

De oorsprong van de atlas die hier wordt bedoeld ligt in de 16de eeuw. Het toenmalige Europa was rijk aan plannen en pogingen om het universum als het ware in een greep samen te vatten op een menselijke schaal. In deze sfeer past ook het plan van Gerard Mercator (Gerard de Cremer) die omstreeks 1570 besloot een volledige beschrijving te gaan geven van de hele schepping en van haar geschiedenis. DEZE ECYCLOPEDIE in woord en beeld ZOU ATLAS HETEN. Met de naam Atlas die Mercator gebruikte doelde hij op een legendarische figuur, uitgebeeld op de titelplaat van het eerste deel van de Atlas van 1595. Atlas was een zeer wijze geleerde, administrator van het koninkrijk Etrurië, die Mercator zich tot voorbeeld stelde omdat hij hem beschouwde als het symbool van de kosmografie, die bestaat uit de wetenschap van de hemel (op de titelplaat rust de hemelglobe op de knie van Atlas) en de wetenschap van de aarde (op de titelplaat ligt de aardglobe op de grond voor Atlas).
Een achterhaalde naam:

Mercator volgt hierbij de euhemeristische interpretatie van de Griekse mythe, die ervan uit gaat dat de mythologie een weerspiegeling is van de werkelijkheid van de oude geschiedenis. In de inleiding geeft hij zelfs een volledige stamboom van deze vermeende koning Atlas. Deze had hij gebaseerd op gegevens bij enkele laat klassieke auteurs. Het is duidelijk, Mercator wilde meer zijn dan een eenvoudig kaarttekenaar. Hij had ook de pretenties van een humanistisch geleerde.
Enkele moderne auteurs hebben het voorwoord van Mercator in zijn grote werk (waarin deze opvatting van de koning en de geleerde Atlas wordt besproken) wat erg letterlijk genomen en geconcludeerd dat zijn koning Atlas niets van doen heeft met de Titaan uit de klassieke mythologie. Dat is echter niet goed gezien. Ook Mercator wist heel goed dat zijn koning en de mythologische halfgod één persoon waren, op tweeërlei wijze geïnterpreteerd. Zijn kleinzoon Johannes, in een gedicht dat hij aan het werk vooraf liet gaan, haalde de euhemeristische interpretatie zelfs uitdrukkelijk aan: het gewone volk geloofde dat deze machtige koningen in werkelijkheid goden waren.
Maar het werk dat nu onder deze titel "Atlas" werd aangediend had weinig meer te maken met de oorspronkelijke opzet van een beschrijving van het heelal. Het was geen wereldbeschrijving in de klassieke zin. Het was een geografie, een verzameling kaarten, met een losstaand eerste hoofdstuk over de schepping van de wereld.
Uit verschillende van deze pogingen hechtte de naam Atlas zich behalve aan kaartverzamelingen ook aan andere verzamelingen in beelden, die zich in de loop van de tijd verkleinde tot vaak de eigen omgeving waarmee het universum als ideaalbeeld voor een atlas werd verlaten. Uiteindelijk kristalliseerde al deze pogingen zich uit tot het verzamelen van prenten en tekeningen binnen een geografische eenheid. De naam verzameling houdt in dat een atlas voortdurend naar believen uitgebreid kan worden. Het betreft een verzameling papier met een herkenbare voorstelling.
Maar niet alleen dat, ook deelverzamelingen zoals videobanden, dia’s, films, cd-roms en dvd’s behoren tot het verzamelgebied, en dit houdt in dat een atlas niet alleen over het verleden informatie heeft maar ook over het heden.
Een atlas geeft visuele en auditieve informatie die naast andere informatiebronnen gebruikt kan worden, zoals archeologische bronnen, geschreven teksten, museumvoorwerpen en de bestaande topografische situatie.
Op basis van bestaande atlassen kunnen de volgende hoofdgroepen het verzamelbeleid mede bepalen: kaarten, technische tekeningen (op schaal), topografie afbeeldingen, maatschappelijk leven (kleding, huisvesting, verkeer, werk), historische afbeeldingen, personalia (portretten, wapens, gedenktekens).
Het ontstaan van de Atlas bij het RAR:

De vorming van de atlas: Tiel, Culemborg, Buren en de Klemgemeenten.

Tiel

Cambier van Nooten was de burgemeester van Tiel in de periode van 1937-1957. Hij staat ook bekend als amateur-historicus en verschillende publicaties staan op zijn naam. Voor de gemeente Tiel is hij begonnen met het verzamelen van topografische afbeeldingen, boeken en andere documenten met als onderwerp Tiel en omgeving. Toen hij in 1957 stopte met zijn ambt in Tiel heeft hij deze “atlas” overgedragen aan de afdeling interne zaken die het op haar beurt overdroeg aan het archief. Dit laatste gebeurde in 1963 toen J. den Hoed als eerste streekarchivaris werd aangesteld van het Streekarchivariaat Tiel-Buren-Culemborg (1961).
Na het afscheid van de heer Den Hoed in 1977 werd in 1978 de heer Veerman als zijn opvolger aangesteld, die vanaf dat moment de atlas structureel aan zou gaan pakken.
Culemborg:

De atlas van Culemborg is ook op een dergelijke manier ontstaan. Alleen was het niet de burgemeester die verzamelde, maar de heer W. Prins. Hij werd door de gemeente benaderd om de fotocollectie te beheren en deze uit te breiden ook met ander topografisch materiaal. Na het overlijden van W. Prins is de atlas bij zijn vrouw opgehaald door de heer Merkx, hoofd interne zaken. De atlas is nog heel lang onder zijn beheer gebleven omdat hij ze niet wilde overdragen aan het archief, hij meende dat het archief geen goede bewaarplaats was. Pas toen het Jan van Riebeeckhuis (in 1985) werd betrokken door het archief werd de atlas overgedragen. Toen zijn ook de ladekasten gekocht voor de berging van het materiaal en een mevrouw als vrijwilligster aangesteld om de fotocollectie te beschrijven. De laatste grote schenking voor het archief van Culemborg is geweest in 2006. Deze schenking is gedaan door C. de Cruijf, oud-inwoner van Culemborg. Deze collectie bestaat uit ongeveer 800 prentbriefkaarten van Culemborg en ongeveer 1000 andere afbeeldingen voornamelijk uit tijdschriften.
Buren

De atlas van Buren bestaat uit aankopen en schenkingen die vanaf de indiensttreding van Den Hoed werden gedaan en uit materiaal dat via interne zaken van de gemeente bij het archief werden gedeponeerd.
Een grote aankoop werd gedaan in 1981. De verkoper was een medewerker van het Marechaussee Museum, de fotograaf J.W. Klein Polsvoort. Die aankoop betrof een verzameling van 3000 foto’s en 3000 negatieven. De foto’s zijn voornamelijk reproducties van prenten, prentbriefkaarten en van foto’s van Buren en omgeving. Bij deze reproductiefoto’s zijn ook de negatieven gevoegd. Verder bestaat de collectie uit nog niet afgedrukte negatieven en dia’s en ander historisch documentatie materiaal.
Klem-gemeenten: Kesteren nu Neder-Betuwe, Lienden nu Buren, Echteld nu Neder-Betuwe en Maurik nu Buren.

Toen Sil van Doornmalen in juni 1993 als streekarchivaris werd aangesteld kende de vier aangesloten gemeenten, Kesteren, Lienden, Echteld en Maurik geen acquisitiebeleid op het gebied van de collecties. De atlas bestond uit wat foto's, prenten, bouwtekeningen en een oorspronkelijke kaartserie uit de negentiende eeuw die bij de gemeente Lienden was ondergebracht. Sil heeft na zijn aanstelling restauratiewerken laten uitvoeren op sommige atlasonderdelen, zoals een serie bouwtekeningen die hij ook in passe-partout heeft laten zetten. Ook na zijn aanstelling is er vrijwel geen acquisitie uitgevoerd voor de collecties. Na het opheffen van het Streekarchivariaat Klem-gemeenten en de samenvoeging bij het Streekarchivariaat Tiel, Buren en Culemborg ontstond het huidige Regionaal Archief Rivierenland. Later werd met de instelling van de gemeente Neder-Betuwe, die na de opheffing van de Klem-gemeenten werd ingesteld, het werkgebied van het archief nog eens uitgebreid.
Catalogus
Kenmerken
Plaats:
Tiel
Taal:
Nederlands
Verversingsgraad:
onregelmatig
Archiefnaam:
Atlas van het Regionaal Archief Rivierenland
Omvang in meters:
58
Openbaarheid:
onbeperkt
Gemeente:
Regionaal
Locatie:
Tiel
Categorie:
 
 
 
MAIS-(M)DWS is een product van DE REE archiefsystemen BV
meer informatie over MAIS-(M)DWS