12 oktober 2018

Boos en creatief

In de vele meters archief over de Betuweroute vindt u natuurlijk foto’s, krantenartikelen, boeken, gemeenteraadsnotulen, rapporten en informatiebrochures van de overheid. Wat ook duidelijk wordt bij het doorzoeken van de archieven is dat de Betuweroute mensen niet alleen boos en ongerust maakte, maar ook creatief.  

Er verschenen boeken met titels als ‘De pijn van de Betuwelijn’, we zagen spandoeken, borden en shirts met kreten als ‘De Betuwelijn – de grond in boren’ en ‘De Betuweroute maakt meer kapot dan u (en ons) lief is’. Culemborg deed aan het fruitcorso 1993 mee met een protestwagen waarop een grote, gele trein de grond in rijdt. GroenFront kraakte leegstaande boerderijen langs het voorgenomen traject.

Fruitcorso 1993Fruitcorso 1993, Fotograaf Jan Bouwhuis

Poëziewedstrijd
Tijdens de boekenweek in 1994 organiseerden de boekhandels Arentsen, Bruna en de Openbare Bibliotheek Tiel een poëziewedstrijd. “Zit er nog poëzie in de Betuwelijn?”, vroegen ze het publiek. En dat hebben ze geweten. De oproep resulteerde in een grote stapel gedichten. Janssien Deyl werd tot winnares gekozen met haar gedicht ‘Lijnrecht’ . Alle gedichten werden ook gebundeld en uitgegeven. Alles rondom deze wedstrijd, van de oproep en de inzendingen tot de gebundelde gedichten, is terug te vinden bij het RAR.

Protestlied
De Betuweroute leefde bij oud én jong. De leerlingen van groep 7 van Openbare Basisschool De Hoeksteen in Giessenburg klommen in de pen en schreven een prachtig protestlied. Het refrein: “We protesteren, willen proberen ons dorp te behoeden voor een vreselijke ramp. Aan Maij-Weggen willen wij zeggen: al uw plannen doen ons pijn, bezorgen kramp.” Het complete lied is voorin een Jan, Jans en de Kinderen – stripboek met de toepasselijke titel Langs IJzeren Wegen, geplakt (een speciale uitgave van de NS). 

Betuwelijnbiels
Cees Anker van GroenLinks ontving begin jaren ’90 tijdens een raadsvergadering een biels van het Tielse PvdA-raadslid Gerrit van de Heuvel. Cees Anker vertelt er zelf het volgende over:

“Alle fracties in de gemeenteraad, behalve GroenLinks, vonden dat de gemeente Tiel vrijwillig medewerking moest verlenen aan de aanleg. Tijdens een van deze debatten heb ik geroepen dat de gemeente Tiel beter alle bewoners kon oproepen tot actie, bijvoorbeeld om met z’n allen bielzen te gaan lichten als protest tegen deze onomkeerbare aantasting van het open en kwetsbare landschap in de Betuwe en alle geluidsoverlast die de ingebruikname van de Betuwespoorlijn zou gaan veroorzaken, dan mee te gaan werken om de aanleg van dit vervoersriool mogelijk te maken. En dat meende ik ook echt.

De rapen waren gaar. Hoe durfde een raadslid, die trouw had gezworen aan de grondwet, zo burgerlijk ongehoorzaam te zijn?

Bij de volgende vergadering vroeg PvdA- raadslid Gerrit van de Heuvel in de rondvraag het woord. Hij had een biels gemaakt in de kleuren van GroenLinks (rood en groen). Met de woorden: “Ik respecteer de opvattingen van het GroenLinks raadslid Cees Anker en ter bevestiging hiervan overhandig ik je deze biels. Zie deze biels als een symbool voor alle energie die de tegenstanders van de aanleg van deze spoorlijn in hun daden stoppen. Ik zie dat niet als burgerlijk ongehoorzaam, maar als democratisch recht.”

Voor mij is het een van de mooiste cadeaus die ik tijdens mijn raadslidmaatschap heb gekregen. Het blijft voor mij nog altijd een symbool van alle weerstand die er tegen de aanleg is geleverd.”