Archieven

Een korte kennismaking met...

Bewaren

Het RAR beheert in strekkende meters circa 13 km aan vaak unieke en kwetsbare stukken. Hun behoud is een belangrijke taak. Die stukken moeten we wel onder de juiste omstandigheden opslaan. De archieven en collecties bewaren we daarom in speciaal gebouwde en van klimaatapparatuur voorziene depots. Archiefstukken die door slecht beheer, calamiteit of slijtage zijn beschadigd, herstellen we. Voor overheidsarchieven geldt hiervoor zelfs een wettelijke plicht.

Deze 13 km omvat bijna 1800 archieven en collecties van zeer verschillende aard en ouderdom. Het RAR beheert allereerst de archieven van de aangesloten gemeenten en hun rechtsvoorgangers. Deze archieven zijn openbaar na 20 jaar. Tot welk jaar u de gemeentearchieven nu bij het RAR kunt raadplegen, kunt u controleren via de database 'Archieven', globaal tot 1980. Verder hebben we de archieven van het Waterschap Rivierenland en een groot aantal particuliere archieven (bedrijven, maatschappelijke instellingen, verenigingen, families en personen). De oudste stukken dateren uit begin 14e eeuw, de jongste zijn van de afgelopen jaren. De archieven zijn niet altijd volledig. Soms is een deel niet overgedragen, soms is een deel verloren gegaan. Als u met een onderzoek begint, controleert u dan in de database of de stukken aanwezig zijn.

Archiefstukken over instellingen en hun taken geven we in een inventaris vaak weer in een onderwerpschema. Dat maakt het zoeken wat makkelijker. Maar archieven bevatten ook algemene bronnen zoals notulen, correspondentie en jaarverslagen. Deze staan niet onder een onderwerp gerubriceerd en worden vaak ‘vergeten’, maar bezitten natuurlijk ook een schat aan informatie.

Niet alle archiefstukken zijn openbaar. In de betekenis van de Archiefwet is dat kosteloos en zonder beperkingen ter inzage. Overheidsarchieven zijn in de regel openbaar na 20 jaar. Soms zijn stukken in verband met de bescherming van privacy beperkt openbaar. Particulieren kunnen bij de schenking of inbewaringgeving van hun archief zelf aangeven welke stukken wel of niet openbaar zijn. Veel kerkarchieven zijn pas na 50 jaar openbaar. zie ook: openbaarheid.

Verzamelen

Het RAR heeft belangstelling voor particulier historisch materiaal. Heeft uw instelling een eigen archief, heeft u thuis foto’s of een archief van een stichting of vereniging en zoekt u een veilige opslag voor uw documenten? Neem dan contact op met het RAR: 0344 612 230. Verzamelen doen we om drie redenen:

  • De wettelijke bewaarplicht voor de aangesloten gemeenten en het waterschap. De Archiefwet bepaalt dat hun te bewaren archieven (meestal) na 20 jaar moeten worden overgebracht naar een archiefbewaarplaats.
  • De veiligstelling van historisch erfgoed. Ook de archieven van bedrijven, verenigingen, kerken en onderwijsinstellingen en van families en individuele personen bevatten historisch waardevolle stukken. Het RAR verzamelt ook hun archieven en collecties.
  • De opbouw van een historisch documentair informatiecentrum. Het RAR verzamelt naast archieven ook afbeeldingen, literatuur en documentatie.

Door deze grote verscheidenheid is de historie in de regio breed gedocumenteerd en kunt u over de meest uiteenlopende onderwerpen informatie vinden.

Toegankelijk maken

Informatie heeft alleen waarde als zij toegankelijk is. Het RAR ordent en beschrijft de archieven en collecties in inventarissen (toegangen) en indexen. Ze worden ondergebracht in de centrale historische database. Van archieven beschrijven we niet alleen de stukken, maar ook hun samenhang en functie. Ook geven we vaak toelichting op de geschiedenis van de archiefvormende instantie. Enkele bronnen hebben we (deels) nader ontsloten en beschreven, zoals genealogische bronnen en bouw- en millieuvergunningen. Voor zover dit al gerealiseerd is, kunt u de databases raadplegen op deze website.

Een selectie van enkele opvallende stukken kunt u raadplegen in de nevenstaande brochure met 'topstukken'.