Elisabeth Weeshuis 455 jaar

Archief online en fundatiebrief uitgegeven

Op 12 oktober 1560 werd de 'fundatiebrief', de stichtingsakte met reglement van het Elisabeth Weeshuis te Culemborg ondertekend en bezegeld. Nu, 455 jaar later is het weeshuisarchief, waarvan de 'brief' onderdeel is, compleet gedigitaliseerd en in te zien via de website van het Regionaal Archief Rivierenland te Tiel.

Het Elisabeth Weeshuis in Culemborg is het eerste als zodanig nieuw gebouwde weeshuis in de Noordelijke Nederlanden. Opgericht in 1560 en betaalt uit de nalatenschap van vrouwe Elisabeth van Culemborg (1475 - 1555) , functioneerde het als weeshuis tot 1952.

Het weeshuisarchief, eigendom van protectoren van het Elisabeth Weeshuis, is nagenoeg volledig bewaard gebleven. Tot 2012 was het archief nog aanwezig in het weeshuis zelf. De klimatologische omstandigheden waren echter van dien aard, dat het voor het archief beter zou zijn om het onder te brengen in een archiefbewaarplaats. Besloten werd het over te dragen aan het Regionaal Archief Rivierenland in Tiel.

Daarnaast verwierf het RAR in samenwerking met de eigenaar en het Elisabeth Weeshuis Museum een subsidie bij Metamorfoze, een nationaal programma voor het behoud van papieren erfgoed. In 2012 werd de aangevraagde subsidie toegekend, waardoor het volledige archief, op enkele stukken na, is geconserveerd en gereed gemaakt voor digitalisering. De subsidie werd toegekend omdat het weeshuisarchief bestaat uit uniek materiaal van nationaal belang dat onderhevig was aan verval.

Voor dit project is gebruik gemaakt van de kennis en kunde van de medewerkers van het archief. Maar ook derden brachten hun expertise in. Metamorfoze begeleidde het hele project, Hoogduin papierrestauratoren was verantwoordelijk voor de conservering van het archief, Preservation Technologies heeft het archief ontzuurd, waarmee het natuurlijke verval van de documenten is vertraagd, en Microformat heeft het archief gedigitaliseerd. Vanaf 12 oktober 2015 is het archief digitaal in te zien op de website van het Regionaal Archief Rivierenland. Eén van de topstukken is uiteraard de fundatiebrief van het weeshuis, gedateerd 12 oktober 1560. Het project is mede dankzij de financiële steun van de protectoren van de Stichting Elisabeth Weeshuis gerealiseerd.

Op 12 oktober verscheen het boekje ‘Fundatie Elisabeth Weeshuis Culemborg’ met een hertaling van de brief en een inleiding en verantwoording door historicus Machiel Bosman, die het weeshuisarchief in 2005 ordende en onderzocht. Het boekje is een initiatief van de protectoren en te koop in de winkel van het Elisabeth Weeshuis Museum.